Waarom we trots zijn op overwerken

Wie zegt dat hij het druk heeft, krijgt vaak een begrijpend knikje. Wie vertelt dat hij al weken overwerkt of nauwelijks vrije tijd heeft, krijgt niet zelden bewondering. Hard werken lijkt steeds vaker een bewijs van ambitie. Alsof lange werkdagen automatisch betekenen dat je succesvol bent.

Dat is opvallend. Vrijwel iedereen weet dat structureel overwerken ongezond is. Toch praten we er vaak over alsof het erbij hoort. Alsof een volle agenda, weinig slaap en altijd bereikbaar zijn de prijs zijn die je nu eenmaal betaalt voor succes.

Misschien is het tijd om ons af te vragen waarom we overwerken zijn gaan zien als iets om trots op te zijn, terwijl het uiteindelijk vooral laat zien dat er te weinig ruimte is voor herstel.

Wanneer is druk zijn een succes geworden?

Wie tegenwoordig zegt dat hij het rustig heeft, krijgt al snel een verbaasde reactie. Alsof een lege agenda betekent dat je niet genoeg te doen hebt. Iemand die voortdurend haast heeft of weken achter elkaar overwerkt, krijgt juist vaak bewondering.

Dat zegt veel over hoe we naar werk zijn gaan kijken. Een volle agenda wordt al snel gekoppeld aan ambitie. Lange werkdagen worden gezien als een teken van doorzettingsvermogen en altijd bereikbaar zijn voelt voor veel mensen bijna vanzelfsprekend.

Hard werken is natuurlijk niet verkeerd. Het verschil zit in het moment waarop hard werken ongemerkt verandert in overwerken. Dat gebeurt meestal niet van de ene op de andere dag, maar sluipt er langzaam in.

Overwerken sluipt er langzaam in

Voor veel mensen begint het klein. Nog even een paar e-mails beantwoorden voordat je naar huis gaat. Nog snel iets afronden voor morgen. Nog een telefoontje plegen voordat de dag echt voorbij is.

Op zichzelf is daar weinig mis mee. Het wordt pas een probleem wanneer die extra uurtjes steeds vaker terugkomen. Een drukke week wordt een drukke maand en uiteindelijk voelt het vreemd om op tijd te stoppen. Zonder dat je het merkt, wordt overwerken langzaam de standaard.

Juist daardoor schiet herstel er vaak als eerste bij in. Niet omdat je daar bewust voor kiest, maar omdat werk steeds iets meer ruimte inneemt.

Rust hoef je niet te verdienen

Voor veel mensen voelt rust als iets wat je eerst moet verdienen. Eerst die laatste mail. Eerst dat project afronden. Eerst de administratie. Alleen is werk zelden écht af. Er is altijd nog iets dat aandacht vraagt.

Daardoor schuift ontspanning steeds verder op, vaak zonder dat je het zelf doorhebt. Terwijl voldoende rust geen luxe is. Je lichaam heeft herstel nodig om scherp te blijven, goede beslissingen te nemen en nieuwe energie op te bouwen. Wie structureel blijft doorgaan, merkt vaak dat de vermoeidheid zich langzaam opstapelt.

Misschien moeten we anders naar overwerken kijken

Hard werken hoort voor veel mensen bij hun carrière of onderneming. Daar is op zichzelf niets mis mee. Het wordt pas een probleem wanneer overwerken zo normaal voelt dat we niet eens meer stilstaan bij de gevolgen.

Misschien zit het probleem niet in hard werken, maar in het feit dat we overwerken zijn gaan normaliseren. Dat we het bijna verwachten van onszelf en soms zelfs van anderen.

Terwijl de vraag misschien helemaal niet zou moeten zijn hoeveel uur iemand werkt, maar hoeveel ruimte er overblijft om op te laden. Want zonder voldoende herstel houd je het simpelweg niet vol, hoe ambitieus je ook bent.

Hoe kijk jij naar overwerken? Vind jij dat het tegenwoordig te veel wordt gezien als een teken van succes?